సృజనాత్మకత
సృజనాత్మకత అంటే ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు, పరస్పర చర్యలు, కార్యకలాపాలతో సహా జీవితంలోని వివిధ రంగాల్లో ఉపయోగపడే సామర్థ్యాలు, సంభావ్యతల సమాహారం. ఇది మొత్తం వ్యక్తిత్వాన్ని లేదా వ్యక్తి జీవనంలోని నిర్దిష్ట అంశాలను కూడా వర్ణించగలదు. ఇందులో సృజనాత్మక ఉత్పత్తులు, వాటిని రూపొందించే ప్రక్రియలు కూడా ఉంటాయి.
సృజనాత్మకత కొత్త ఆలోచనలను విమర్శనాత్మకంగా గ్రహించడాన్ని మించి ఉంటుంది. ఆ ఆలోచనలను అంగీకరించి, అలవర్చుకునే సామర్థ్యం కూడా ఇందులో ఉంటుంది. సృజనాత్మకతను అధ్యయనం చేసే విధానాల్లో ఒకదాన్ని జె. గిల్ఫోర్డ్ ప్రతిపాదించారు. ఆయన రెండు రకాల ఆలోచనా విధానాలను గుర్తించారు: కన్వర్జెంట్ ఆలోచన (తార్కికమైనది, రేఖీయమైనది), డైవర్జెంట్ ఆలోచన (వేర్వేరు దిశల్లో సాగేది, కొన్నిసార్లు సాధారణంగా అంగీకరించిన తర్కం నుంచి పక్కకు వెళ్లేది).
సృజనాత్మకతను అంచనా వేయడంలో సృజనాత్మక ఆలోచన, ప్రవర్తనల లక్షణాలను గుర్తించేందుకు వివిధ పరీక్షలు, ప్రశ్నావళులను తరచుగా ఉపయోగిస్తారు. పిల్లలు సృజనాత్మకత పరీక్షల్లో ఎక్కువ స్కోర్లు సాధించడం భవిష్యత్తులో సృజనాత్మక విజయాలు సాధిస్తారని తప్పనిసరిగా సూచించదు. అయితే, తగిన ప్రేరణ, అవసరమైన నైపుణ్యాలు ఉంటే ఆ ఫలితాలు సృజనాత్మక సామర్థ్యాల అభివృద్ధికి అనుకూల పరిస్థితులను కల్పించగలవు. సృజనాత్మకతకు సంబంధించిన వివిధ అంశాల్లో శిక్షణ పొందడం, సృజనాత్మక ప్రక్రియలను నమూనాలుగా చూపడం సృజనాత్మకతతో పాటు స్వతంత్రత, సమస్యల పట్ల సున్నితత్వం, సృజనాత్మక స్వీయ వ్యక్తీకరణ పట్ల ఆసక్తి వంటి అనుబంధ లక్షణాల అభివృద్ధికి తోడ్పడగలవు.