నిఘంటువుకు

ఆవేశపూరితత్వం

ఆవేశపూరితత్వం (ఆంగ్లం: Impulsivity) అంటే పరిణామాల గురించి ముందుగా ఆలోచించకుండా వేగంగా, అప్పటికప్పుడు స్పందించే ప్రవృత్తి ఉన్న ప్రవర్తనా లక్షణం. ఆవేశపూరిత వ్యక్తులు పరిస్థితిని విశ్లేషించడానికి లేదా ప్రణాళిక రూపొందించడానికి తగినంత సమయం కేటాయించకుండా, తరచుగా ఆ క్షణపు ప్రభావం లేదా భావోద్వేగాల ఆధారంగా వ్యవహరిస్తారు.

ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన అప్పటికప్పుడు వస్తువులు కొనడం, ప్రణాళికలను అకస్మాత్తుగా మార్చడం, త్వరగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం లేదా సామాజిక పరస్పర చర్యల్లో ఆలోచించకుండా వ్యవహరించడం వంటి వివిధ రూపాల్లో కనిపించవచ్చు. కొన్నిసార్లు ఆవేశపూరితత్వం సృజనాత్మక నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో లేదా క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో వేగంగా స్పందించడంలో సానుకూల ఫలితాలకు దారితీయవచ్చు. అయితే, ఎక్కువ సందర్భాల్లో అది సంబంధాల్లో సమస్యలు, ఆర్థిక నష్టాలు లేదా ప్రమాదకర ప్రవర్తన వంటి ప్రతికూల పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు.

ఆవేశపూరితత్వం స్వీయ నియంత్రణ, భావోద్వేగ నియంత్రణ, జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియలు సహా వివిధ మానసిక అంశాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో అధిక ఆవేశపూరితత్వం మూడ్ రుగ్మతలు, వ్యసనాత్మక ప్రవర్తన లేదా అటెన్షన్-డెఫిసిట్/హైపర్యాక్టివిటీ డిజార్డర్ (ADHD) వంటి మానసిక రుగ్మతలకు సూచన కావచ్చు.