మానసిక సంసిద్ధత
మనోవిజ్ఞానశాస్త్రంలో మానసిక సంసిద్ధత (set) అంటే ఒక నిర్దిష్ట కార్యకలాపాన్ని నిర్వహించడానికి లేదా సమాచారాన్ని గ్రహించడానికి వ్యక్తి మానసికంగా సిద్ధంగా ఉండటం.
మానసిక సంసిద్ధతలో అనేక రకాలు ఉన్నాయి:
-
అర్థ సంబంధిత సంసిద్ధత: వ్యక్తి ఒక పరిస్థితికి లేదా కార్యకలాపానికి ఎలా అర్థాన్ని ఆపాదిస్తారనే దానితో ఇది ముడిపడి ఉంటుంది. వ్యక్తి తమ విలువలు, నమ్మకాలు, లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా సమాచారం, సంఘటనలను ఎలా అర్థం చేసుకుంటారనే దానిపై అర్థ సంబంధిత సంసిద్ధత ప్రభావం చూపుతుంది.
-
లక్ష్య సంబంధిత సంసిద్ధత: ఇది కార్యకలాపం నుంచి ఆశించే ఫలితాన్ని లేదా దాని లక్ష్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. నిర్దేశించుకున్న లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి వ్యక్తి తమ చర్యలను ఎలా క్రమబద్ధీకరిస్తారనే దానిపై ఇది ప్రభావం చూపుతుంది.
-
కార్యనిర్వహణ సంసిద్ధత: ఇది ఒక పనిని లేదా కార్యకలాపాన్ని నిర్వహించే పద్ధతులు, మార్గాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. నిర్దిష్ట పనిని పూర్తి చేయడానికి ఏ చర్యలు, వ్యూహాలను ఎంచుకోవాలో కార్యనిర్వహణ సంసిద్ధత నిర్ణయించవచ్చు.
-
మానసిక-శారీరక సంసిద్ధత: ఇది మానసిక కార్యకలాపంలోని శారీరక, జీవసంబంధ అంశాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. ఇందులో ఒత్తిడి, అలసటకు శారీరక ప్రతిచర్యలతో పాటు చురుకుదనం, మెలకువ స్థాయులు కూడా ఉండవచ్చు.
మానసిక సంసిద్ధతలు చేతనంగానూ అచేతనంగానూ ఉండవచ్చు. మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని మనం ఎలా గ్రహిస్తామో, దానికి ఎలా స్పందిస్తామో వాటిపై ఇవి ప్రభావం చూపుతాయి; అలాగే మన ప్రవర్తన, నిర్ణయాలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపవచ్చు.