పరిశోధనా పద్ధతి
పరిశోధనా పద్ధతి అంటే శాస్త్రీయ పరిశోధనను నిర్వహించి, అనుభవాధారిత సమాచారాన్ని పొందడానికి ఉపయోగించే నియమాలు, ప్రక్రియలు, విధానాలు, సాధనాల సమాహారం. ఈ పదం శాస్త్రీయ పరిశోధనలోని వివిధ అంశాలను సూచిస్తుంది. సందర్భాన్ని బట్టి ఇది పరిశోధనా ప్రక్రియలోని వేర్వేరు అంశాలకు వర్తించవచ్చు. పరిశోధనా పద్ధతిని అర్థం చేసుకునే కింది రూపాలను వేరు చేసి చూడటం ముఖ్యం:
-
పరిశోధనా ప్రణాళికగా పద్ధతి: పరిశోధనా పద్ధతిలోని ఈ అంశం పరిశోధనకు సంబంధించిన మొత్తం ప్రణాళిక లేదా రూపకల్పనను సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఇది ప్రయోగాన్ని నిర్వహించే విధానాన్ని నిర్ణయించే ప్రయోగాత్మక ప్రణాళిక కావచ్చు లేదా ప్రశ్నావళి ఆధారిత పరిశోధనల్లో యాదృచ్ఛిక నమూనాల అధ్యయన ప్రణాళిక కావచ్చు.
-
డేటా సేకరణ విధానంగా పద్ధతి: ఈ అంశం సమాచారాన్ని సేకరించడానికి ఉపయోగించే నిర్దిష్ట పద్ధతులు, విధానాలకు సంబంధించినది. వీటిలో సర్వే, పరిశీలన, ఇంటర్వ్యూ పద్ధతులు, నిర్మిత ప్రశ్నావళులు మొదలైనవి ఉండవచ్చు. ప్రతి విధానానికి డేటా సేకరణకు సంబంధించిన సొంత సూత్రాలు, నియమాలు ఉంటాయి.
-
డేటా ప్రాసెసింగ్ విధానాలుగా పద్ధతి: పరిశోధనా పద్ధతిలోని ఈ అంశం డేటాను విశ్లేషించి, దానికి అర్థం చెప్పే పద్ధతులకు సంబంధించినది. అర్థవంతమైన నిర్ధారణలను పొందేందుకు ఉపయోగించే గణాంక విశ్లేషణ, పరికల్పనల పరీక్ష, బహుచర డేటా విశ్లేషణ పద్ధతులు, ఇతర సమాచార ప్రాసెసింగ్ పద్ధతులు ఇందులో ఉంటాయి.
విజయవంతమైన శాస్త్రీయ పరిశోధనకు పరిశోధన ప్రణాళికతో మొదలై, డేటా సేకరణ, చివరగా ఫలితాల విశ్లేషణ మరియు వివరణ వరకు ప్రతి దశలో సరైన పరిశోధనా పద్ధతులను ఎంచుకోవాలి. పద్ధతుల ఎంపిక నిర్దిష్ట పరిశోధనా సమస్య, అందుబాటులో ఉన్న వనరులు, శాస్త్రీయ లక్ష్యాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.