పక్షపాత భావన
పక్షపాత భావన (prejudice) అంటే ఒక వ్యక్తి ఇతర వ్యక్తులు లేదా సమూహాలను జాతి, వంశ నేపథ్యం, మతం, లింగం, లైంగిక ధోరణి, వైకల్యం వంటి నిర్దిష్ట వర్గాలకు చెందినవారనే ప్రాతిపదికన వారి గురించి కలిగి ఉండే ప్రతికూల లేదా విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించని వైఖరి, స్థిరమైన నమ్మకం లేదా మూస అభిప్రాయం.
పక్షపాత భావన లక్షణాలు:
-
మూస అభిప్రాయాలు: పక్షపాత భావనలు ఒక నిర్దిష్ట సమూహ సభ్యుల గురించి స్థిరంగా ఉన్న మూస అభిప్రాయాలతో ముడిపడి ఉండవచ్చు. ఈ మూస అభిప్రాయాలు తరచుగా అతి సరళీకరించిన, అతిశయోక్తితో కూడిన భావనలుగా ఉంటాయి.
-
వివక్ష: పక్షపాత భావనలు వివక్షకు దారితీయవచ్చు. అంటే, వ్యక్తులు లేదా సమూహాలు ఒక నిర్దిష్ట వర్గానికి చెందినవారనే ప్రాతిపదికన వారి పట్ల ప్రతికూల చర్యలు తీసుకోవడం లేదా ప్రతికూలంగా ప్రవర్తించడం.
-
అంతఃసమూహం, బాహ్య సమూహం: వ్యక్తులను “మనవారు” (అంతఃసమూహం), “ఇతరులు” (బాహ్య సమూహం)గా విభజించే సందర్భంలో పక్షపాత భావనలు తరచుగా ఏర్పడతాయి. అంతఃసమూహం అంటే వ్యక్తి తనను తాను భాగంగా భావించే సమూహం; బాహ్య సమూహం అంటే ఆ వ్యక్తి చెందని సమూహం.
-
భావోద్వేగ ప్రభావం: పక్షపాత భావనలతో పాటు ద్వేషం, భయం లేదా తృణీకారం వంటి ప్రతికూల భావోద్వేగాలు ఉండవచ్చు.
-
సామాజిక-సాంస్కృతిక సందర్భం: సాంస్కృతిక వైఖరులు, మీడియాలో చూపించే చిత్రణలు, రాజకీయ వాగ్ధోరణులు, ఇతర ప్రభావాలు వంటి సామాజిక-సాంస్కృతిక అంశాలు పక్షపాత భావనలను రూపొందించి, కొనసాగించవచ్చు.