పరీక్ష చెల్లుబాటు
పరీక్ష చెల్లుబాటు (validity of a test) అంటే, ఒక పరీక్ష తాను కొలవాల్సిన నిర్దిష్ట అంశాన్ని లేదా లక్షణాన్ని ఎంత విజయవంతంగా కొలిచి అంచనా వేస్తుందో తెలిపే ప్రమాణం. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, పరీక్ష తాను కొలవాల్సిన దానిని ఎంత ఖచ్చితంగా, సముచితంగా కొలుస్తుందనే ప్రశ్నకు పరీక్ష చెల్లుబాటు సమాధానం ఇస్తుంది.
పరీక్ష ఫలితాలు అది కొలవడానికి ప్రయత్నించే వాస్తవ లక్షణాలకు లేదా గుణాలకు ఎంతవరకు సరిపోతాయో పరీక్ష చెల్లుబాటు అంచనా వేస్తుంది. ఒక పరీక్షకు అధిక చెల్లుబాటు ఉంటే, అది తాను కొలవాల్సిన దానినే నిజంగా కొలుస్తుందని అర్థం.
పరీక్ష చెల్లుబాటులో అనేక రకాలు ఉన్నాయి. వాటిలో:
-
విషయ చెల్లుబాటు (content validity): పరీక్షలోని విషయం ఆసక్తి ఉన్న లక్షణాన్ని ఎంతవరకు ప్రతిబింబిస్తుందో అంచనా వేస్తుంది. ఉదాహరణకు, విషయ చెల్లుబాటు ఉన్న గణిత పరీక్షలో గణిత సామర్థ్యంలోని వివిధ అంశాలను ప్రతిబింబించే ప్రశ్నలు ఉండాలి.
-
ప్రమాణ చెల్లుబాటు (criterion validity): పరీక్ష ఫలితాలు అదే లక్షణాన్ని కొలిచే ఇతర ప్రమాణాలతో ఎంతవరకు సంబంధం కలిగి ఉన్నాయో అంచనా వేస్తుంది. ఈ చెల్లుబాటును రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు:
- అంచనా చెల్లుబాటు (predictive validity): పరీక్ష ఫలితాలు భవిష్యత్తు ప్రవర్తనను లేదా పరిణామాలను ఎంతవరకు అంచనా వేయగలవో అంచనా వేస్తుంది.
- సమకాలీన చెల్లుబాటు (concurrent validity): పరీక్ష ఫలితాలు ప్రస్తుతం ఉన్న సారూప్య ప్రమాణాలతో ఎంతవరకు సంబంధం కలిగి ఉన్నాయో అంచనా వేస్తుంది. ఉదాహరణకు, కొత్త పరీక్ష ఫలితాలను ఇప్పటికే స్థిరపడిన ప్రామాణిక పరీక్షల ఫలితాలతో పోల్చడం.
-
నిర్మితి చెల్లుబాటు (construct validity): పరీక్ష తాను కొలవాల్సిన అమూర్త నిర్మితిని లేదా మానసిక భావనను ఎంతవరకు కొలుస్తుందో అంచనా వేస్తుంది. ఉదాహరణకు, బహిర్ముఖత్వం లేదా ఆందోళన ప్రవృత్తి వంటి అమూర్త మానసిక భావనలను కొలిచే వ్యక్తిత్వ పరీక్షలకు నిర్మితి చెల్లుబాటు ముఖ్యం.