ఆలోచన (ఆంగ్లం: Thinking) అంటే సమస్యలను పరిష్కరించడానికి, నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి, కొత్త ఆలోచనలను సృష్టించడానికి మానసిక ప్రతిబింబాలను రూపొందించి, వాటిని మార్చగల సామర్థ్యంతో కూడిన జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియ. ఆలోచనలో ఊహ, అవగాహన, తార్కిక విశ్లేషణ, ప్రణాళిక, నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటి ప్రక్రియలు ఉంటాయి. దీనికి భాషా సామర్థ్యాలు, జ్ఞాపకశక్తి, శ్రద్ధతో సన్నిహిత సంబంధం ఉంది.

ఆలోచన అనేది సమాచారాన్ని యాంత్రికంగా ప్రాసెస్ చేయడానికే పరిమితం కాదని, దానిలో సృజనాత్మక అంశం కూడా ఉంటుందని ఈ నిర్వచనం స్పష్టం చేస్తుంది. ఆలోచనలో నైరూప్య, విమర్శనాత్మక, సృజనాత్మక, అంతర్బుద్ధితో కూడిన రకాలు మొదలైనవి ఉన్నాయి. ప్రతి రకం మన జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియలో ప్రత్యేక పాత్ర పోషిస్తూ, ప్రపంచంతో పరస్పర చర్య జరపడానికి విభిన్న మార్గాలను అందిస్తుంది.

ఉదాహరణకు, నైరూప్య ఆలోచన వివిధ భావనలు, సంకల్పనల మధ్య సంబంధాలను గుర్తించడానికి మనకు తోడ్పడుతుంది; సృజనాత్మక ఆలోచన కొత్త భావనలు, పరిష్కారాలను రూపొందించడానికి దోహదపడుతుంది. సమాచారాన్ని విశ్లేషించి, ఆధారపూర్వక నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి విమర్శనాత్మక ఆలోచన అవసరం.